Akü Testi

Akü testi için en doğru zaman, belirti ortaya çıkmadan önce periyodik kontroldür. Kışa girmeden, uzun yol öncesi, araç 2 haftadan uzun süre yatacaksa veya marşta gecikme başladıysa ölçüm yaptırmak faydalıdır. Start stop devreye girmiyorsa, farlarda dalgalanma varsa, multimedya kapanıp açılıyorsa bu da test ihtiyacını gösterir. Nilüfer Bursa’da şehir içi kullanım yoğun olduğundan, yılda en az bir kez akünün seviye ve kapasite kontrolü yapılması önerilir. Test sonucuna göre şarj, temizlik veya akü değişimi planlanır. Kontrol sırasında kutup başları ve şase hatları da ölçülür. Böylece akü sağlamken gereksiz değişim yapılmaz.

Akü seviye testi, akünün anlık doluluk oranını ve kapasitesinin ne kadarını koruduğunu ortaya koyar. Doluluk yüzdesi, akünün şu an ne kadar şarjlı olduğunu gösterir. Sağlık durumu ise akünün yaşlanma nedeniyle kapasite kaybı yaşayıp yaşamadığını anlatır. Test cihazı, iç direnç ve iletkenlik üzerinden akünün yük altındaki davranışını tahmin eder. Nilüfer Bursa akü seviye testi sonucunda akü şarj edildikten sonra tekrar ölçüm yapılması gerekiyorsa bu da belirtilir. Böylece geçici düşük şarj ile kalıcı kapasite kaybı birbirinden ayrılır. Start stop sistemleri için belli bir doluluk eşiği aranır. Bu eşik altında akü sağlam olsa bile sistem kendini devre dışı bırakabilir.

Start stop akülerde test süreci farklı mı?
Evet, start stop araçlarda akü tipi ve yönetim sistemi test sürecini değiştirir. Bu araçlarda genellikle AGM veya EFB akü kullanılır ve standart akü gibi değerlendirilirse yanlış sonuç çıkabilir. Test cihazında doğru akü tipi seçilir, soğuk marş kapasitesi ve şarj kabulü buna göre okunur. Ayrıca bazı araçlarda akü izleme sensörü bulunur ve akü değiştiğinde sistemin adaptasyon yapması gerekir. Çözüm Merkezi Bosch Car Service, ölçüm sonrası şarj sisteminin start stop için yeterli üretim yapıp yapmadığını da kontrol eder. Kısa mesafe kullanımda bu aküler daha hızlı düşük doluluğa iner. Bu nedenle test, kullanım alışkanlığıyla birlikte yorumlanır.

Kısa mesafe kullanımda alternatör, marşla harcanan enerjiyi geri doldurmadan yolculuk biter. Isıtma, arka cam rezistansı ve multimedya açıkken bu durum daha belirgin hale gelir. Akü sürekli yarım dolu kaldığında sülfatlaşma artar ve kapasite düşer. Nilüfer Bursa gibi şehir içi yoğun bölgelerde haftada bir kez daha uzun sürüş yapmak veya uygun bir şarj cihazıyla kontrollü şarj uygulamak akünün ömrünü uzatabilir. Servis kontrolünde akünün doluluk yüzdesi ve şarj kabulü görülerek kullanıcıya net öneri verilir. Start stop sisteminin devreye girmemesi çoğu zaman bu düşük doluluk seviyesinin ilk işaretidir.

Akü zayıf şarj olmuyor şikayetinde önce kullanım senaryosu sorgulanır. Araç gün içinde kısa mesafe mi yapıyor, uzun süre bekliyor mu, sonradan eklenen aksesuar var mı. Ardından dinlenme voltajı ve marş anı voltaj düşümü ölçülür. Testte akü zayıf görünüyorsa hemen değişim kararı verilmez, şarj voltajı ve kablo üzerindeki gerilim düşümü kontrol edilir. Gerekirse araç kapalıyken kaçak akım ölçümü yapılarak akünün gece boyunca boşalmasına neden olan tüketici tespit edilir. Start stop akülerde doğru tip seçimi önemlidir. Akü şarj edilip tekrar test edilerek kapasite kalıcı mı, geçici mi zayıf netleştirilir.

Akü kutup başı oksitlenmesi, akü sağlam olsa bile marşta zorlanma ve şarjın düşük görünmesi gibi sorunlar doğurabilir. Oksit tabakası, kablo ile kutup başı arasındaki iletimi düşürür ve gerilim düşümünü artırır. Bu da özellikle far, silecek, klima gibi yükler açıkken voltajın hızlı düşmesine neden olur. Kontrolde kutup başları sökülür, temas yüzeyleri temizlenir ve kablo pabucu sıkılığı kontrol edilir. Şase bağlantısı zayıfsa aynı belirti tekrar eder, bu yüzden şase noktası da mutlaka ölçülür. Temizlik sonrası koruyucu uygulama yapılır ve bağlantılar uygun sıkılıkta sabitlenir. Böylece şarj akımı kaybı azaltılır.

Ayırt etmenin en güvenilir yolu, ölçümleri aynı anda yapmaktır. Akü bitikse dinlenme voltajı düşük olabilir ve marş anında voltaj hızlı düşer. Şarj sistemi sorunluysa akü şarjlı görünse bile motor çalışırken voltaj yükselmez veya dalgalanır. Kontrolde önce akü dinlenme voltajı alınır, sonra marşta voltaj düşümü izlenir. Ardından alternatör çıkışı ölçülür ve yük altında far, rezistans gibi tüketiciler açılarak değerlerin stabil kalıp kalmadığına bakılır. Gerekirse gerilim düşümü testiyle kablo ve bağlantı kayıpları bulunur. İletkenlik testi, akünün gerçek kapasitesini gösterir. Akü şarj kabul etmiyorsa sorun aküde, şarj üretimi zayıfsa sorun şarj sistemindedir